نجوم- آخرین اخبار

مقارنه‌ی مریخ و خوشه باز M35

بامداد 21 اسفند‌ماه به تماشای ملاقات مریخ سرخ‌روی با ستارگان خوشه‌ی باز 35M بشتابید. به دور از نور شهر و در آسمانی صاف، می‌توانید این مقارنه را با چشم غیرمسلح رصد کنید.

خسرو جعفری‌زاده

۱۹ اسفند ۱۳۸۶

سیاره مریخ در ادامه مسیر حرکت خود در بین ستارگان و اجرام غیر ستاره‌ای و پس از پایان حرکت رجعی، در روزهای آینده به نزدیکی خوشه باز M۳۵ خواهد رسید و منظره‌ی زیبایی را برای شما رصد‌گران و عکاسان آسمان شب به نمایش خواهد گذاشت.

این مقارنه در بامداد روز سه‌شنبه ۲۱ اسفند با جدایی زاویه‌ای ۱ درجه و ۴۴ دقیقه قوسی به بهترین وضعیت خواهد رسید. خوشه‌ی باز M۳۵ با گستردگی ۲۵ دقیقه قوسی و قدر ۵.۱ (پنج و یک دهم) در پای صورت فلکی جوزا (دو‌پیکر) قرار دارد و می‌توان گفت که یکی از خوشه‌های باز پرطرفدار در بین رصدگران آسمان شب است. در این خوشه‌ تعداد ۲۰۰ ستاره جای دارد که پرنور‌ترین آنها از قدر ۸.۲ و مابقی بیشتر از قدر ۱۲ است.

وضعیت مریخ نیز بسیار مطلوب است. قدر سیاره ۰.۴(چهار دهم) و قطر ظاهری آن ۸.۳(هشت و سه دهم) ثانیه قوسی است و کافی است پس از غروب خورشید با نگاهی به جنوب آسمان این سیاره نارنجی رنگ را در كنار این خوشه مشاهده کنید. البته اگر به دور از آلودگی نوری شهرهای بزرگ باشید می‌توانید این مقارنه‌ی زیبای را با چشم غیر‌مسلح نیز مشاهد نمایید.

 

همچنین شما رصدگران می‌توانید گزارش‌های خود را به وبگاه آسمان شب ایران ارسال نمایید.

سه مدارگرد مریخ، کاوشگر فونیکس را پشتیبانی می‌کنند

ناسا و آژانس فضایی اروپا در حال انتقال سه فضاپیمای مدارگرد مریخ به مداری هستند تا بتوانند فرود کاوش‌گر فونیکس ناسا را در خرداد ماه 87 به دقت نظارت و کنترل کنند.

احسان مهرجو

۲۱ اسفند ۱۳۸۶

مريخ‌نشين «فونیکس»(سیمرغ) در مرداد ۸۶ به فضا پرتاب شد و ۴ خرداد ماه سال آینده در لبه‌های جنوبی کلاهک یخی قطب شمال مریخ فرود خواهد آمد. این کاوشگر در اولین اقدام خود به منظور جستجوی مولکول‌های آلی مرکب و همتافت، به حفاری و کندن نمونه‌هایی از یخ و خاک موجود در آنجا می‌پردازد تا با بررسی آن به این نتیجه برسد که آیا در زمان‌های گذشته شرایط آن‌جا برای حیات مناسب بوده است یا خیر. در این بین سه مدارگرد اکتشافی مریخ، فرود فونیکس را نظارت و به آن در برقراری ارتباط با زمین کمک خواهند کرد.

فضاپیمای سریع السیر مریخ(متعلق به آژانس فضایی اروپا) که از سال ۲۰۰۳ در حال گردش به دور این سیاره سرخ فام است، قبل از ورود فونیکس به جو مریخ طیف‌سنج‌های خود را به کار خواهد گرفت تا چگالی جو مریخ را که می‌تواند مسیر حرکتی کاوشگر را در حین ورود تحت تاثیر قرار دهد اندازه گیری نماید. همچنین سعی می‌کند تا میزان گرم شدن جو مریخ را به علت عبور کاوشگر بررسی کند. مدیران این ماموریت، پیش از این و از آبان ماه امسال با اعمال تغییرات جزئی در مدار فضاپیمای سریع السیر مریخ، توانایی آن را به عنوان پیوند ارتباطی بین زمین و فونیکس آزمایش کرده بوند، به‌طوری‌که اکنون دقیقا در مداری قرار گرفته است که می‌باید بر فرود فونیکس نظارت کند.

فضاپیمای اودیسه مریخ ناسا نیز که از سال ۲۰۰۱ در مدار قرار گرفته است به هنگام نزدیک شدن فونیکس به سطح مریخ، آنتنی را به سوی آن نشانه خواهد رفت تا ارتباطات مخابراتی این کاوشگر را از طریق آنتن دیگری که به سمت زمین نشانه رفته است تقویت کند.

مدارگرد اکتشافی مریخ (MRO) – آخرین فرستاده‌ی ناسا به مریخ در سال ۲۰۰۶- در تاریخ ۱۷ بهمن ماه امسال موتورهای خود را اندکی روشن کرد تا مدار خود را برای فرود فونیکس تعدیل و تنظیم نماید. این مدارگرد در اواخر فروردین (و یا اوایل اردیبهشت آینده) یک بار دیگر یک تصحیح مداری را انجام خواهد داد.

در صورتی که فضاپیمای اودیسه به هر دلیلی نتواند وظیفه‌ی تقویت مخابراتی خود را انجام دهد، MRO همچون مارس اکسپرس آمادگی خواهد داشت تا در طول مدت فرود فونیکس، ارتباطات مخابراتی آن را دریافت و ارسال نماید.

منبع : space.newscientist.com

بزرگ‌ترين دوچشمي جهان چشم گشود

دانشمندان با ساختن یك تلسكوپ دوچشمی بزرگ، برای نخستین بار با دید دو چشمی به اجرام نجومی دوردست نگریستند.

معصومه اسکندری

۲۱ اسفند ۱۳۸۶

این تلسكوپ دو چشمی بزرگ (LBT) دو آینه یكسان به قطر ۴/۸ (هشت و چهار دهم) متر دارد و در ارتفاع ۳۴۵۰ متری روی قله «گراهام»(Graham)‌ در جنوب شرق آریزونا نصب شده است. ایده‌ اولیه آن در اوایل دهه ۱۹۸۰ طرح‌ریزی شده و ساخت آن با همكاری بیش از ۱۵ موسسه تحقیقاتی در اواخر سال ۲۰۰۷ پایان یافته است. سطح دریافت نور این تلسكوپ معادل یك تلسكوپ ۸/۱۱ (يازده و هشت دهم) متری و قدرت تفکیک آن معادل یک تلسكوپ ۸/۲۲ (بيست و دو و هشت دهم) متری است.

تلسكوپ‌های دو چشمی از دو آینه یكسان كه پهلو به پهلوی یكدیگر قرار دارند، ساخته شده‌اند. آینه‌های آن‌ها طوری تنظیم می‌شوند كه هر دو دقیقا به یك جهت نشانه بروند. به كمك این تلسكوپ‌ها ستاره شناسان می‌توانند اجرام دوردست را با دقت بیش‌تری بررسی كنند.

آینه‌های LBT در یك كوره بزرگ چرخان ریخته گری شده و هر دو تحت شرایط یكسان،‌ صیقل داده شده‌اند. در ساخت این آینه‌ها از روش‌ اپتيك سازگار استفاده شده تا اثر آشفتگی‌های جوی حذف شود.

ساختمان اصلی LBT در ایتالیا ساخته شده و در سال ۲۰۰۲ به قله گراهام منتقل شده است. در سال ۲۰۰۳ یكی از آینه‌‌ها به كوه گراهام منتقل شد و در ۲۰۰۴ نصب و به عنوان آینه اول تنظیم شد. آینه دوم در سال ۲۰۰۵ نصب و تنظیم شد. نخستین دوربین «پانورامیك» (Panoramic ) تلسكوپ، با قدرت تفكیك ۳۶ مگاپیكسل در سال ۲۰۰۵ و دوربین دیگر آن در سال ۲۰۰۷ نصب شد و سرانجام در ‍۱۱ و ۱۲ ژانویه ۲۰۰۸ این تلسکوپ نخستین تصاویر نجومی خود را ثبت کرد.

نخستین تصاویر LBT كه به تازگی منتشر شده‌، كهكشان مارپیچی NGC ۲۷۷۰ را هدف قرار داده‌اند. NGC ۲۷۷۰ با ۱۰۲ میلیون سال نوری فاصله، تقریبا در همسایگی كهكشان ما است و قرص تختی از ستاره‌ها و گازهای داغ دارد که ما آن را به صورت مایل می‌بینیم. 

به گفته دانشمندان دید دوچشمی تلسکوپی یك پیشرفت بزرگ و یك مرحله جدید در علم ستاره شناسی به شمار می‌رود.

منبع: EurekAlert

بر گرفته از سایت مجله نجوم

نجوم-مقارنه‌ی ماه، زهره و عطارد

مقارنه‌ی ماه، زهره و عطارد

 

اگر از مشتاقان رصد مقارنه‌های زیبا هستید، صبحگاه روزهای ۱۵ و ۱۶ اسفند را از دست ندهید. در این روزها هلال ماه در کنار سیارات عطارد و زهره می‌درخشد و فرصت خوبی برای رصدگران و عکاسان سحرخیز فراهم خواهد آورد.

خسرو جعفری زاده

۱۳ اسفند ۱۳۸۶

مقارنه ماه با هر یک از سیارات برای رصدگران و عکاسان آسمان شب موقعیت بسیار مناسبی است. اما افراد مبتدی می‌توانند از این رویداد برای یافتن محل سیارات استفاده کنند. در دو صبحگاه روزهای چهارشنبه و پنج‌شنبه ۱۵ و ۱۶ اسفند‌ماه، هلال زیبای ماه در کنار دو سیاره داخلی (زهره و عطارد) خواهد بود. این مقارنه در حالی روی می‌دهد که همزمان آخرین فرصت برای دیدن هلال صبحگاهی صفر در روز پنج‌شنبه برای شما فرآهم می‌آید.

شما رصدگران می‌توانید در حدود ساعت ۵ و ۴۵ دقیقه نگاهی به افق شرقی بیاندازید تا دو سیاره‌ی زهره و عطارد را در كنار هلال باریک ماه مشاهده کنید.

در صبجگاه چهارشنبه در حالی‌كه درصد سطح روشن ماه به ۸ درصد می‌رسد، جدایی ماه از عطارد ۵.۷ درجه و زهره به ۸.۱ درجه خواهد رسید و عطارد و زهره در جنوب شرقی ماه به راحتی قابل مشاهده هستند.

این در حالی است كه پنج‌شنبه هلال ماه باریك‌تر شده و تنها ۳ درصد از آن روشن است، جدایی زاویه‌ای هلال با سیاره زهره ۴.۴ درجه و عطارد ۶.۷ درجه خواهد بود. همانطور که در شکل مشاهده می‌کنید، سیاره عطارد در بالای سیاره زهره قرار دارد و قدر آن به ۰.۱ رسیده است و سیاره زهره در پایین این سیاره و از قدر ۳.۹- دیده می‌شود.

ولی این هلالی كه مشاهده خواهید كرد، هلال صبحگاهی یا آخر ماه صفر است، و در ساعت ۵ و ۲۲ دقیقه در مركز ایران از افق شرقی در سمت ۱۰۶ درجه طلوع خواهد کرد. هلال تا طلوع خورشید ۱۰ درجه از افق ارتفاع می‌گیرد و شکار آسانی برای شكارچیان آن در پیش خواهد بود تا بتوانند تجربه‌ی خود را در رویت هلال به سطح قابل قبولی برسانند. در جدول زیر مشخصات و زمان طلوع سیارات و هلال ماه را مشاهده می‌نمایید :

 

نام	زمان طلوع	قدر	سمت در زمان طلوع	درصد روشن
عطارد	05:07	0.1	109 درجه	61.2 درصد
زهره	05:15	3.9-	108 درجه	91.3 درصد
هلال ماه	05:22	6-	106 درجه	3.3 درصد

نجوم-مسابقات سرتاسری ستارشناسی (ااطلاعیه برای انجمن نجوم شوشتر) و دیگر ستارشناسان ایران

 

مركز مطالعات وپژوهش هاي فلکي- نجومي از سال 1385 اقدام به برگزاري مسابقه سراسري نجوم در سراسر کشور نموده که تاکنون دو دوره در 27مرکز برگزار شده و دور سوم آن به فضل پرودگار روز جمعه 13 ارديبهشت 1387 با همکاري 57 مرکز در سراسر کشور به طور همزمان از ساعت 8:30 تا 11:30 برگزار خواهد شد.

-سازمان مسابقه
1- برگزارکننده :
مركز مطالعات وپژوهش هاي فلکي- نجومي
قم , بلوارامين , شماره 81 , تلفن [phone] , نمابر 2913555-0251 پايگاه اينترنتي www.nogumi.org
تمامي مراحل برنامه ريزي ، هماهنگي ، طراحي سوالات ، تهيه ادوات اطلاع رساني ، تبليغاتي ونرم افزار ، فرم هاي ثبت نام ، صدور كارت شركت در آزمون ، تکثير وارسال سوالات آزمون براي کليه داوطلبان اعلام نتيجه و اهداء جوايز نفرات ممتاز به عهده برگزارکننده خواهد بود .

 

اعضای  انجمن نجوم شوشتر  می توانند در صورت تمایل در این مسابقه  با به همراه داشتن یک قطعه عکس و مبلغ ۲۵۰۰تومان  شنبه آینده در کلاس مدارک خود را به اینجانب (مصطفی کاظمی پور)تحویل دهند  یا در صورت نبود اعتماد(بعضی ها) به انجمن نجوم اهواز واقع در  خ۱۹ کنپارس - ساختمان رامین - طبقه دوم  بطور مستقیم ثبت نام نمایند .

ستاد برگزاري مسابقه سراسري نجوم

برای دیدن منابع امتحانی و جوایزبه ادامه مطلب بروید

نجوم-شب رصدی در حیاط خانه ( مخصوص علاقمندان نجوم)

 

با سلام به تمام اهالی نجوم    امید وارم حالتون  خوب باشه پنجشنبه شب بود  هوا یکم سرد تر شده بود  طرف های ساعت  ۳۰/۱۱ بود که تصمیم گرفتم یه شب رصدی داشته باشم  خب وسایل های مورد نیاز را بر داشتم  ودر حالی که خانواده تازه به خواب رفته بودند یواش به سمت حیاط پیش رفتم  واقعا  در آن موقع شب دیدن آسمان لذت داشت   شب خوبی بود تونستم برخی از اجرام  مانند سیاره زحل  صورت های فلکی  مانند عوا- شیر - سرطان- سنبله و.. .یک خوشه کروی (ام۵) ستاره پر نور سماک رامح و سماک و غیره را  رصد کنم و احیانا ازآنان عکس بگیرم  جای همه شما خالی بود

 

 

البته من دوربین عکایس خوبی ندارم و این عکس را با فیلتر دوربی نگرفتم

 

اینم عکسی که از زحل گرفتم اگر دقت کنید حلقه های زحا را مشاهده می کنید

 

 

نظرات خود را بگذارید متشکرم

 

 

نجوم-پدیده های این ماه

پدیده های این ماه

جمعه 10 اسفند 06:30

قلب العقرب 0.6 درجه شمال ماه (اختفا)

جمعه 10 اسفند 06:30

تربيع آخر

دوشنبه 13 اسفند 05:30

مشتری 3.6 درجه شمال ماه

دوشنبه 13 اسفند 17:30

عطارد در بيشترين کشيدگی غربی(27)

چهارشنبه 15 اسفند 18:30

عطارد 0.1 درجه شمال ماه (اختفا)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 برای دیدن ادامه وقایع این ماه و ماه بعد به ادامه مطلب بروید

 

جدید ترین خبر های نجومی

تحلیل مقیاس دانژون در خسوف كلی 2 اسفند 1386

مقیاس دانژون مقیاسی است كه به بررسی رنگ ماه در هنگام گرفت می‌پردازد. در این مقاله به تحلیل این مقیاس در ماه گرفتگی 2 اسفند خواهیم پرداخت.

علي ابراهيمي سراجي

۷ اسفند ۱۳۸۶

در صبحگاه پنج‌شنبه ۲ اسفند ۱۳۸۶ شاهد یك خسوف كلی در دنیا بودیم. بخش‌های ابتدایی ورود ماه به سایه‌ی زمین در ایران قابل رویت بود. ولی قاره‌های اروپا، آفریقا و آمریكا شرایط بسیار مساعدی را از لحاظ ارتفاع ماه برای رصد این ماه‌گرفتگی در اختیار داشتند. اما قصد داریم در این مقاله به بررسی مقیاس دانژون در زمان كلیت خسوف بپردازیم.

 

تصوير ۱ / براي مشاهده‌ي تصوير بزرگ‌تر روي آن کليک کنيد.

همان‌طور كه می‌دانید آندره دانژون منجم فرانسوی قرن بیستم، تحلیلی را نسبت به رنگ ماه‌گرفتگی در هنگام عبور ماه از سایه‌ی زمین ارائه داد. این تحلیل نسبتاً جامع تنها به معرفی رنگ‌های اصلی در خسوف می‌پردازد و رنگ‌های زمینه كمتر پرداخته شده است. مقیاس دانژون به شرح زیر است.

L=۰: به معنی خسوفی بسیار تیره كه در آن قرص ماه تقریباً ناپدید می‌شود به خصوص در وسط كلیت
L=۱: به معنی خسوفی تیره كه قرص ماه به رنگ خاكستری یا قهوه‌ای در می‌آید و جزئیات روی آن به زحمت دیده می‌شود
L=۲: به معنی خسوفی به رنگ سرخ جگری كه بخش مركزی سایه زمین بسیار تیره و قسمت‌های بیرونی آن به نسبت روشن‌تر است
L=۳: به معنی خسوفی است به رنگ قرمز آجری كه حاشیه سایه در این حالت بسیار روشن و به رنگ زرد است
L=۴: به معنی خسوفی به رنگ سرخ مسی و یا نارنجی كه حاشیه سایه در این حالت بسیار روشن بوده و ته رنگ آبی دارد.

تصوير ۲

اما در تحلیل‌های فوق اشاره‌ای به عبور ماه از مركز یا لبه‌ی سایه نیز نشده است. در واقع عبور ماه از لبه‌های سایه باعث تغییرات در رنگ ماه‌گرفتگی می‌شود. در واقع آن‌چه كه مسلم است مقیاس دانژون تنها در وسط كلیت خسوف كاربرد دارد و در زمان عبور ماه از درون سایه كه رنگ‌های متفاوتی آشكار می‌شود كاربردی ندارد. نمونه‌ی بارز آن را سال گذشته در خسوف ۱۳ اسفند ۱۳۸۵ شاهد بودیم كه حاشیه‌های سایه‌ی زمین در بدو ورود ماه آبی و شیری رنگ بود ولی در اوخر خسوف این رنگ در سوی دیگر سایه به رنگ زرد متمایل شده بود. در واقع با كنكاش در لبه‌های سایه در مقیاس دانژون حد این ماه‌گرفتگی بین L=۴ و L=۳ متغیر و حدود ۳.۵ بود. در واقع دلیل بروز چنین رویدادی نامیزان بودن میزان غبار، رطوبت و میزان ابر در دو سوی سایه‌ی زمین بود. (تصویر ۲)

تصوير ۳

در خسوف ۲ اسفند نیز ماه از لبه‌های سایه عبور كرد. پیش‌بینی مقیاس دانژون بر اساس اولویت با سه عامل وضعیت جوی، قرار‌گیری ماه در اوج یا حضیض و عبور ماه از سایه تعیین می‌شود. عامل اول كه بیشترین میزان تأثیر را دارد قابل پیش‌بینی نیست. و لذا با دو عامل بعدی پیش‌بینی می‌شد كه به دلیل عبور ماه از لبه‌ی سایه و همچنین قرارگیری ماه بین اوج و حضیض مداری، ماه به رنگ قرمز جگری درآید. ولی وجود غبار در جو زمین از جمله مناطق لبه‌ی سایه كه كشورهایی همچون ایران عربستان را نیز در بر می‌گرفت، خود در تیره‌شدن سایه تأثیر اساسی را گذاشته بود و لذا ماه به رنگ قرمز قهو‌ای نیز متمایل شد. البته به دلیل قرار‌گیری ماه در لبه‌های سایه‌ی زمین این رنگ آن‌قدر تیره نشد ولی بروز آن كاملاً مشهود بود. (تصویر ۳)

تصوير ۴

نكته‌ی دیگر در مقیاس دانژون این است كه این مقیاس تنها برای بخش‌‌های مركزی سایه‌ی زمین تعیین می‌شود. حال آن‌كه طبق تحقیقات بنده، سایه‌ی زمین معمولاً با ۴ رنگ مختلف احاطه شده‌است.

۱-بخش مركزی كه مقیاس دانژون از روی آن تعیین می‌شود.
۲- لایه‌ی دوم كه با طیف رنگ زرد قابل مشاهد است.
۳- لایه‌ی سوم كه خاكستری رنگ است
۴- لایه‌ی چهارم كه با یكی از رنگ‌های نیلی، ارغوانی و یا شیری بروز می‌كند. (تصویر۴)

تصوير ۵

 

اما نظرها در مورد رنگ خسوف فوق در سطح دنیا متفاوت بوده است. در بعضی از گزارشات مقیاس دانژون ۱.۵ یعنی بین رنگ قرمز قهوه‌ای و قرمز جگری تعیین شده است. راجر سینات ادیتور ارشد اسكای اند تلسكوپ معتقد است كه رنگ خسوف فوق بین L=۲ و L=۳ یعنی ۲.۵ بوده است. یعنی خسوف بین دو رنگ قرمز جگری و قرمز آجری بوده است. در صورتی‌كه در اكثر موارد تصاویر یكسان از خسوف فوق در دنیا رنگ قرمز قهوه‌ای مشهود‌تر بوده است و در بعضی موارد قرمز جگری و در موارد كمی رنگ قرمز آجری نیز در عكس‌ها ثبت شده است. (تصویر ۵)

یعنی اگر بخواهیم رنگ نهایی این خسوف را تعیین كنیم به دلیل عبور ماه از لبه‌ی سایه می‌توانیم آن را بین قرمز قهوه‌ای و قرمز جگری یعنی ۱.۵ تعیین كنیم.

تصوير ۶

خسوف كلی بعدی در ایران كه در شامگاه ۲۵ خرداد ۱۳۹۰ روی می‌دهد كه ممكن است یكی از تیره‌ترین خسوف‌های دهه‌ی اخیر باشد. در واقع عبور ماه از مركز سایه‌ی زمین از یك طرف و نزدیك‌بودن ماه به حضیض‌مداری از طرف دیگر بدون وجود غبار رنگ قرمز قهوه‌ای را در این خسوف حتمی می‌سازد. ولی وجود غبار باعث خواهد شد كه ماه در سایه‌ی زمین ناپدید گردد و ماه به بالاترین حد مقیاس دانژون برسد. البته طی خسوف‌های اخیر وجود رنگ ارغوانی یا آبی در لبه‌های سایه نشان‌دهنده‌ی جو نسبتاً تمیز بر روی زمین است كه خود در روشن‌بودن خسوف‌های یك دهه‌ی اخیر بی‌تأثیر نبوده است. در واقع بروز این رنگ، تمیزی جو زمین را نشان می‌دهد كه مقدار كمی از طیف طول موج آبی را نیز از جو عبور می‌دهد. در خسوف فوق نیز این رنگ دیده شد. (تصویر ۶)

                              

نجوم-ماده تاريك

كشف حيرت‌انگيز ماده تاريك

كيهان‌شناسان در زمينه يك خوشه كهكشان‌هاي دوردست اثر گرانشي بسيار نيرومند ماده‌اي را يافته‌اند كه هيچ نشاني از آن در تصاوير طول موج‌هاي مختلف نيست. اين نخستين نقشه‌برداري مستقيم و دقيق ماده تاريك در عالم است كه به نظريه وجود ذرات مادّي با برهم‌كنش ضعيف كه ممكن است سهم بزرگي از جرم عالم را تشكيل دهد، كمك مي‌كند.

سهراب راهوار

 

بيش از نيم قرن است كه مسئله ماده تاريك در جامعه فيزيك مطرح شده است. كيهان‌شناسان دريافته‌اند كه كهكشان‌هاي مارپيچي فقط با وجود ستاره‌ها و سحابي‌هايشان نمي‌توانند سرعت دوراني رصد شده در آنها را توجيه كنند. سرعت گردش ستاره‌ها به‌دور مركز كهكشان در نواحي حاشيه‌اي كهكشان، مي‌بايست كندتر از هر جاي ديگري درون كهكشان باشد، اما اين‌طور نيست و ستاره‌هاي بيروني كهكشان با سرعت زيادي در حركت‌اند. اين نوع حركت كهكشان نشان از وجود گرانش عظيم ماده‌اي دارد كه در نواحي بيرون كهكشان پنهان شده است. از سوي ديگر جرم ناپيداي مشابهي با گرانش عظيم در خوشه‌هاي كهكشان‌ها وجود دارد. در واقع تمام آنچه به‌صورت ستاره‌ها و اجزايشان، سحابي‌ها و ابرهاي ميان­‌ستاره‌اي و ميان­‌كهكشاني و تمام ماده عادي، يا آن‌طور كه در فيزيك نام مي‌بريم ماده باريوني، مي‌شناسيم، فقط ۴ درصد جرم كل عالم است و ماده تاريك سهم بسيار بزرگي از جرم در كيهان را اشغال مي‌كند. به‌طور مثال در كهكشان راه‌شيري فقط ۱۰ درصد جرم به‌صورت ماده باريوني، مانند ستاره‌ها و گازهاي ميان­‌ستاره‌اي، است. ۹۰ درصد ديگر را ماده تاريك تشكيل مي‌دهد.

به‌تازگي گروهي از اخترشناسان دانشگاه آريزونا با استفاده از تلسكوپ‌هاي فضايي چاندرا (پرتو ايكس) و تلسكوپ هابل و چند تلسكوپ بزرگ زميني به‌رصد و بررسي تصادم بين دو خوشه از كهكشان‌ها پرداختند. اين خوشه كهكشان‌ها، در فاصله بيش از ۳ ميليارد سال نوري از ما، <خوشه گلوله> نام دارد و حدود ۱۰۰ ميليون سال پيش از برخورد بسيار شديد بين دو خوشه شكل گرفته است. نام اين خوشه به‌علت وجود ابر هيدروژن عظيم و گلوله‌شكلي از گاز اَبَرداغ (پلاسما) در يك سوي آن است كه در تصاوير پرتو ايكس چاندرا به‌خوبي نمايان است. دماي اين گاز ميان­‌كهكشاني صد ميليون كلوين است.

در اين جفت خوشه برخوردي دو بخش ماده <روشن> و تاريك تحت فرايند برخورد از يكديگر جدا شده است. بيشتر جرم روشن خوشه‌هاي كهكشان‌ها شامل ستارگان درون كهكشان و پلاسما يا گاز داغ و يونيده ميان­‌كهكشاني است. اگر بتوان با ساز و كاري ماده باريوني روشن ساختار را از كل ساختار جدا كرد، در اين صورت اثر گرانشي آنچه مي‌ماند مربوط به‌ماده تاريك است. البته برخورد دو خوشه چنين فرصتي را به‌كيهان‌شناسان داده است. اين دو خوشه حدود صد ميليون سال قبل از درون يكديگر رد شده‌اند اما پلاسماي موجود در فضاي ميان‌كهكشاني دو خوشه با يكديگر ادغام و درگير شده‌اند و از كل ساختار­ كهكشان‌ها و ماده تاريك جا مانده‌اند.

گام بعدي نقشه‌برداري از توزيع ماده دو خوشه به‌كمك اثر همگرايي گرانشي آنها بود. جفت خوشه برخوردي نور كهكشان‌هاي دورتر زمينه را در سر راه رسيدن به‌زمين خميده مي‌كند و مانند يك عدسي غول‌آساي كيهاني سبب همگرايي پرتوهاي نور كهكشان‌هاي زمينه و آشفته شدن تصوير آنها مي‌شود. از نقشه‌برداري همگرايي گرانشي ضعيف ايجاد شده در تصوير كهكشان‌هاي پس­‌زمينه توزيع كل ماده در ساختار خوشه برخوردي به‌دست آمد. اما جالب اين كه نقشه توزيع فضايي ماده كه از اين روش به‌دست آمد با توزيع سيال پلاسما (گاز داغ ميان­‌كهكشاني كه بيشتر جرم روشن ساختار را تشكيل مي‌دهد) در تصوير پرتو ايكس چاندرا تطابق ندارد. نقشه گرانشي محل تمركز بيشتر جرم كل ساختار را به‌جاي قلمرو گاز داغ جاي ديگري نشان مي‌دهد؛ دو منطقه بسيار گسترده در هاله هركدام از خوشه‌ها. در واقع جرم عظيم موجود در هاله نه‌تنها تابش الكترومغناطيس آشكارشده‌اي ندارد، بلكه در عبور هر خوشه از يكديگر هيچ برهمكنشي با محيط اطراف و حتي با ماده هم‌نوع خود از خوشه ديگر نداشته است. آنها همچون اشباحي از ميان هم عبور كرده‌اند و همراه خوشه‌هاي ميزبان خود از صحنه برخورد گريخته‌اند، درحالي كه پلاسماي ميان كهكشاني در ميان دو خوشه در فرايند برخورد درگير شده و جا مانده است.

بر گرفته از سایت ماهنامه نجوم                       

 

نقدی بر مجله نجوم این ماه ( بچه های نجوم همه بخوانند)

 

همه شما کم و بیش با ماهنامه

 

نجوم آشنا هستید یا حداقل اسم آن را شنیده اید تصمیم دارم

 

از این ماه به بعد  نقدی بر مجله نجوم داشته باشیم البته 

 

میدانید نقد به معنی جنبه منفی نمی باشد و به جنبه

 

کاربردی   چه مثبت چه منفی را شامل می شود  امید وارم

 

با نظرات خود مر ا در این کار همکاری کنید تا بتوانیم

 

شاهد رشد این مجله در کشور مان باشیم

 

نقدی برماهنامه نجوم

 

 

 

 

ماهنامه شماره177 ( آذر و دی)

 

به ادامه مطلب بروید و نظرات خود را اعلام کنید

نویسنده :مصطفی کاظمی پور

black hole سیاهچاله (نجوم)

 

با سلام  از من در خواست کرده بودید مطلبی در باره سیاهچاله بزنم این د رخواست از طرف۱- محمد جمشیدی یکی از اعضای انجمن نجوم شوشتر  ۲- از طرف یکی از بچه های خوابگاه دبیرستان نمونه دولتی الهادی می باشد  .

سوال۱:چگونه و با چه عواملی  می توان سیاهچاله ها را شناسایی کرد؟

سوال۲:ایا می از طریق سیاهچاله به آینده و گذشته رفت؟

سیاهچاله‌ها

 

 اجرام فضایی دارای شعاع بسیار کم (در حدود یک دهم شعاع زمین) و جرم بسیار زیاد می‌‌باشند (بیش از ۱.۴ برابر جرم خورشید). یکی از خصوصیات آن‌ها گرانش زیاد آن‌ها است که حتی نور را هم در خود جذب می‌‌کند.(این برداشت که نور جذب سیاه چاله‌ها می‌شود کاملاً غلط است چون در نظریه نسبیت عام اینشتین گفته شده است که فضا-زمان به علت وجود ماده انحنا پیدا می‌کند که در سیاه چاله‌ها حتی انحنا باعث ناپیوستگی در فضا زمان می‌شود و چون نور در این فضا-زمان حرکت می‌کند به ناچار وارد سیاه چاله می‌شود) گفتنی است این سیاهچاله‌ها از فرو پاشی (Collapse) ستارهای نوترونی ایجاد می شوند و پس از آنکه هسته اتمها در آن به قدری بزرگ شدند که نیروی گرانش دیگر نتواند انرژی لازم برای جوش هسته‌ای را در آنها تأمین کند به وجود می‌‌آیند.

سیاهچاله‌ها جذاب‌ترین و اسرارآمیزترین اشیاء فضایی هستند. مهم‌ترین یافته‌های اخترشناسی سالهای ۱۹۶۰ تپ‌اخترها و اخترنماها هستند. تپ اخترها منابع رادیویی و (حداقل در یک مورد) منبع نوری تپنده منظم هستند. اختر نماها منابع نوری و رادیویی بسیار شدیدی هستند که ظاهراً از زمین فاصله زیادی دارند. کشف تپ اخترها و اخترنماها بیشتر در نتیجه پیشترفتهای اخترشناسی رادیویی تحقق یافت که در سالهای ۱۹۷۰ منجر به جستجوی طبقه تازه‌ای از اشیای آسمانی شد که عجیب‌ترین پدیده‌های فیزیکی در جهانند.

این پدیده ها، سیاهچاله‌ نامیده می‌‌شوند. آنها را از این رو به این نام خوانده‌اند که بی نورند و چون یک جاروبرقی اختری، ماده و انرژی را از فضا می‌‌مکند. اخترفیزیکدانان، سیاهچاله‌ها را که بسیار کوچکند، آخرین مرحله تاریخ رندگی ستارگان بسیار بزرگ می‌‌دانند. دانشمندان، سیاهچاله‌ها را که بر اثر نیروی گرانش خودشان فرومی‌پاشند، از نظریه نسبیت عمومی آلبرت اینشتین استنتاج کرده اند. نظریه اینشتین در نظریه جاذبه (گرانش) نیوتون کاملاً تجدید نظر کرده است. اگر یک سیاهچاله‌ در فضای خارجی کشف شود. این رویدادها برای فیزیک و اختر‌شناسی با اهمیت خواهد بود. فیزیک کلاسیک نمی‌تواند سیاهچاله‌ را تبیین کند. اگر یک سیاهچاله‌ وجود داشته باشد، نسبیت عمومی به طور واقعی مورد تایید قرار خواهند گرفت.

 ویژگی سیاهچاله‌ها

فیزیکدانان به یاری تجهیزات کوچک، توصیف نسبتاً جامعی از سیاهچاله‌ها به دست داده اند. به باور دکتر جان ویلر و دکتر رئو روفینی از دانشگاه پرینستون سیاهچاله‌ها اندازه و شکلی به مفهوم قراردادی آن ندارند اما آنها در محدوده یک قطر ۱۵ کیلومتری عمل می‌‌کنند. سیاهچاله‌ها جرمهای متفاوتی بین جرم خورشید و صد میلیون برابر جرم خورشید دارند. سیاهچاله‌ها مثل گرداب عمل می‌‌کنند. هر جرم با انرژی سرگردانی که به یک سیاهچاله‌ نزدیک شود (در داخل فاصله معینی که افق آن خوانده می‌‌شود) بطور مقاومت ناپدیری به درون گرداب، که همان سیاهچاله‌، است کشیده می‌‌شود. نیروهای کشندی شدید درون سیاهچاله‌ها ماده را در یک سمت می‌‌کشد و منبسط می‌‌کند و در سمت دیگر می‌‌فشرد و خرد می‌‌کند. تا آن که آن ماده به کلی تجزیه و جزء فضای خمیده و سیاهچاله‌ شود.

خواص دیگر سیاهچاله‌ها از این هم عجیب تر است. زمان و مکان خصوصیات خود را در درون ستاره کاملاً فرو پاشیده ردو بدل می‌‌کنند. هر شی در شرایط عادی اندازه خود را نگه می‌‌دارد ولی نمی‌تواند از عمر فیزیکی بگریزد. در درون سیاهچاله‌ بر اشیا عمری نمی‌گذرد، ولی مداوماً کوچک‌تر می‌‌شوند. مشاهده کنندگان سیاهچاله‌ از فاصله مطمئن و ایمنی نمی‌توانند واقعاً آن را ببیند، زیرا نور مانند شکلهای دیگر انرژی، تحت تأثیر مکش سیاهچاله‌ است. همچنانکه نور به درون آن کشیده می‌‌شود، به طور بی پایانی به انتهای قرمز طیف رنگها تغییر مکان می‌‌دهد و سیاهچاله‌ را سیاه و بنابراین نامرئی می‌‌کند. اگر سیاهچاله‌ها اندکی مرئی بودند، مشاهده کنندگان، این ستارگان را درست آن گونه که پیش از فروپاشی هزاران میلیون سال پیش رخ داده بود می‌‌دیدند. علت آن است که وقتی ستاره به سیاهچاله‌ تبدیل می‌‌شود، نسبت به ناظران بیرونی بی درنگ گذشت زمان در آن متوقف می‌‌شود. به عقیده دکتر ویلر و دکتر روفینی (علائم و اطلاعات مربوط به مرحله‌های بعدی فرو پاشی هرگز نمی‌گریزند، بلکه در فرو پاشی خود هندسه (زمانی و مکانی) درگیر می‌‌شوند.)

دنباله  در ادامه مطالب

(نجوم ) سحابی جبار (عکسی بسیا زیبا)

نجوم ( فیلم ماه گرفتگی )

 

 

یک فیلم از ماه گرفتگی با هر سرعتی که وصل شدید  نگرا ن نباشید فقط به لینک زیر کلیک کنید(نظرات فراموش نشود)

[Quicktime video]

نجوم (ماه گرفتگی) عکس های بسار زیبا از ماه گرفتگی

 

لطفا برای بهتر شدن وبلاگ و دلگرمی من  نظرات خود را اعلام کنید

 

 

 

 

 

برای دیدن عکس های بیشتر به ادامه مطلب بروید

نجوم (ماه گرفتگی) ECLIPSE

 

امید وارم که ماه گرفتگی ۲اسفند ماه را از دست نداده باشید و حداقل برای چند لحظه به دیدن ماه رفته باشید .

اینم یکسری مختصات و نرم افزار در باره  گرفتگی ها      امیدوارم لذت ببرید 

 

        Download

• [Indonesia] Univ. of Indonesia at Lenteng Agung (http)